VeftÝmarit um ■rˇunarmßl
Ůrˇunarsamvinna
Samstarfsl÷nd 
16. september 2008 
Lei­togafundur um Ů˙saldarmarkmi­in
- opinber framl÷g til ■rˇunarmßla minnka tv÷ ßr Ý r÷­
 
Skˇlab÷rn Ý Maputo═ tengslum vi­ Allsherjar■ing Sameinu­u ■jˇ­anna Ý New York Ý nŠstu viku ver­ur efnt til fundar lei­toga heims um st÷­u Ů˙saldarmarkmi­anna. Geir Haarde, forsŠtisrß­herra, og Ingibj÷rg Sˇlr˙n GÝsladˇttir utanrÝkisrß­herra, sŠkja fundinn fyrir ═slands h÷nd.
   Fjßrframl÷g ■jˇ­a sem veita ■rˇunara­sto­ er stˇrum minna en ■Šr hafa heiti­ og samkvŠmt nřrri skřrslu vantar 31,4 milljar­a dala til a­ sta­i­ sÚ vi­ gefin fyrirheit. Meira fÚ eru forsenda ■ess a­ auka lÝkurnar ß ■vÝ a­ Ů˙saldarmarkmi­unum ver­i nß­. Ůetta kemur fram Ý nřrri skřrslu sem gefin er ˙t Ý vegna lei­togafundarins Ý New York.
   Delivering on the Global Partnership for Achieving the Millennium Development Goals er heiti skřrslunnar sem unnin var af MDG Gap Task Force nefndinni sem framkvŠmdastjˇri SŮ setti ß laggirnar Ý fyrra.
   Fram kemur Ý skřrslunni a­ al■jˇ­leg ■rˇunara­sto­ (ODA) hafi minnka­ tv÷ undanfarin ßr, um 4,7% ßri­ 2006 og 8.4% ßri­ 2007.
   A­eins fimm ■jˇ­ir uppfylla sam■ykkt Sameinu­u ■jˇ­anna um a­ verja 0,7% af vergum ■jˇ­artekjum til al■jˇ­legrar ■rˇunarsamvinnu en ■a­ eru Nor­menn, SvÝar, Danir, L˙xemburgarar og Hollendingar. Framlag rÝku ■jˇ­anna til ■rˇunarmßla er a­ me­altali 0,28% e­a svipa­ og n˙verandi framlag ═slands til mßlaflokksins.
 
 
 
 
LÝklegt a­ fyrsta Ů˙saldar-markmi­inu ver­i nß­!
 
MDGno1═ nřrri skřrslu um st÷­u Ů˙saldarmarkmi­anna segir a­ t÷lur um fßtŠkt Ý heiminum sta­festi a­ lÝklegt sÚ a­ fyrsta markmi­i ■eirra ver­i nß­, ■.e. a­ fŠkka fßtŠkum um helming fyrir ßri­ 2015 mi­a­ vi­ ßri­ 1990.
   Ban Ki-moon, framkvŠmdastjˇri Sameinu­u ■jˇ­anna, varar ■ˇ vi­ ■vÝ Ý skřrslunni a­ ßvinningur undanfarinna ßra Ý barßttunni vi­ fßtŠkt geti minnka­ verulega vegna ver­hŠkkana ß matvŠlum og orku og ni­ursveiflunnar Ý al■jˇ­a hagkerfinu.
   Skřrslan fjallar um st÷­u Ů˙saldarmarkmi­anna og heitir: UN Millennium Development Goals Report 2008 og kemur ˙t Ý a­draganda al■jˇ­lega lei­togafundarins um Ů˙saldarmarkmi­in sem haldinn ver­ur Ý New York Ý nŠstu viku.
   SamkvŠmt g÷gnum Al■jˇ­abankans hefur fßtŠkum fŠkka­ Ý heiminum um 400 milljˇnir ß ßrunum frß 1990 til 2005, ˙r 1800 milljˇnum Ý 1400 milljˇnir. Mest hefur fŠkkunin or­i­ Ý AsÝu, einkum Ý KÝna. Hins vegar hefur fßtŠkum fj÷lga­ Ý l÷ndunum sunnan Sahara Ý AfrÝku.
   EfnahagslŠg­in ßsamt ver­hŠkkunum ß mat og orku ˇgnar hins vegar ■essum ßrangri og ˇttast er a­ 100 milljˇnir manna fari undir fßtŠktarm÷rk af ■eim s÷kum, segir Ý skřrslunni.
 
FrÚttir um skřrsluna frß frÚttaveitunum IRIN, IPS og VOA 
NamibÝa: Heilsufarsmarkmi­in mikil ßskorun
 health
Nř˙tgefin Ůrˇunarߊtlun NamibÝu (NDP III) sřnir a­ ■jˇ­in ß enn langt Ý land me­ a­ nß ■eim atri­um Ů˙saldarmarkmi­anna sem l˙ta a­ heilsufari. Um er a­ rŠ­a markmi­ n˙mer 4, 5, 6 og 7 sem fjalla um HIV/Aids, malarÝu og a­ra sj˙kdˇma, a­ draga ˙r barna- og mŠ­radau­a og tryggja sjßlfbŠra ■rˇun.
    ═ frÚtt New Era dagbla­sins Ý NamibÝu er samkvŠmt nřju Ůrˇunarߊtluninni - sem gildir til 2012 - ßkve­i­ a­ auka lyfjame­fer­ vegna HIV og alnŠmis Ý 34 sj˙krah˙sum um gervallt landi­ ■annig a­ me­fer­in nßi til 54 ■˙sunda einstaklinga en n˙ njˇta 34 ■˙sund smita­ir slÝkrar me­fer­ar. Ůß er Štlunin a­ lŠkka um fjˇr­ung tÝ­ni alnŠmis Ý aldurshˇpnum 15-25 ßra, lŠkka tÝ­ni malarÝu um 40% og berkla um 85%.
     Ennfremur er Štlunin a­ gera stˇrßtak Ý  lŠkkun nřburadau­a sem er hßr Ý NamibÝu. Af hverjum 1000 fŠddum b÷rnum deyja 146 ß fyrsta ßri en fyrir 2012 ß a­ nß ■essari t÷lu ni­ur Ý 38 af hverjum eitt ■˙sund. Ungbarnadau­i er einnig hßr Ý NamibÝu, 77 b÷rn af hverjum ■˙sund deyja ß­ur en fimm ßra aldri er nß­, og ■essari t÷lu ß a­ koma Ý 45 af hverjum ■˙sund fyrir ßri­ 2012.
 
┴sˇkn Ý ˙ran lyftist÷ng fyrir efnahag NamibÝu

═ orkuleit samtÝmans hefur spurn eftir ˙rani aukist og NamibÝa nřtur gˇ­s af ■eirri ■rˇun. NamibÝa er Ý sj÷tta sŠti yfir ■Šr ■jˇ­ir sem framlei­a mest af ˙rani en ßrsframlei­san er um 3,800 tonn, e­a um 7% heimsframlei­slunnar.
 
Um fj÷rutÝu erlend fyrirtŠki hafa sÚrstakt leyfi til mßlmleitar frß nßmufÚl÷gum og orkumßlarß­uneytinu. ┌ran er unni­ Ý tveimur nßmum og fyrirhuga­ er a­ taka tˇlf a­rar Ý notkun Ý nßinni framtÝ­. Ůß er unni­ a­ stefnum÷rkun um kjarnorku me­ fulltingi IAEA, al■jˇ­a kjarnorkumßlastofnunarinnar.
 
 
FrÚtt IPS
Nř l÷g um al■jˇ­lega ■rˇunarsamvinnu ═slands
Fundur me­ frÚttam÷nnum
Ingibj÷rg Sˇlr˙n GÝsladˇttir utanrÝkisrß­herra segir a­ sam■ykkt nřrra laga ß Al■ingi um al■jˇ­lega ■rˇunarsamvinnu ═slands marki tÝmamˇt en me­ sam■ykktinni er innsigla­ markmi­ stjˇrnarsßttmßla rÝkisstjˇrnarinnar um a­ ■rˇunarsamvinna sÚ nřr hornsteinn Ýslenskrar utanrÝkisstefnu. Segir rß­herra ■rˇunarsamvinnu lykilmßl al■jˇ­asamfÚlagsins og forsenda heims÷ryggis, fri­ar og rÚttlŠtis. Me­ nřju l÷gunum hafi Al■ingi stigi­ s÷gulegt skref til a­ uppfylla skyldur ═slands Ý samfÚlagi ■jˇ­anna.
 
Ůannig hljˇ­ar upphafi frÚttatilkynningar utanrÝkisrß­uneytisins frß ■vÝ ß f÷studag en ■ß efndi rß­herra til fundar me­ frÚttam÷nnum Ý tilefni af sam■ykkt nřju laganna.
 
 
Innsend erindi um frumvarpi­, m.a. frß Rau­a krossinum, Hjßlparstarfi kirkjunnar auk minnibla­a frß utanrÝkisrß­uneyti og ŮSS═
 
┴hugavert efni
 
Dau­sf÷llum barna fŠkkar
childmorality
Barnahjßlp Sameinu­u ■jˇ­anna, UNICEF, segir a­ barnadau­i hafi minnka­ Ý heiminum um 27% ß sÝ­ustu tveimur ßratugum. FŠkkun dau­sfalla barna yngri en fimm ßra er einkum skřr­ur me­ aukinni brjˇstagj÷f, almennari notkun A vÝtamÝns, bˇlusetningum vi­ mislingum, moskÝtˇnetum og betri v÷rnum vi­ HIV/Aids.
┴ sÝ­asta ßri lÚtust 9,2 milljˇnir barna yngri en fimm ßra.

 
Hollendingar fjßrfesta fyrir 500 milljˇnir evra Ý endurnřjanlegri orku Ý ■rˇunarl÷ndum
orka
 
Ůrˇunarmßlarß­herra Hollands, Bert Koenders, kynnti ß d÷gunum ß hollenska ■inginu stefnuskrß um umhverfismßl og endurnřjanlega orku Ý ■rˇunarl÷ndunum. ═ stefnuskrßnni er ˙tskřrt hvernig Hollendingar ßforma a­ verja 500 milljˇnum evra ß nŠstu fjˇrum ßrum til endurnřjanlegra orkugjafa Ý ■rˇunarl÷ndum, til uppbyggingar orkust÷­va ß svi­i sˇlar-, vinds- og vatnsorku. Fjßrfestingin ß a­ sty­ja vi­ hagv÷xt, lÝfsgŠ­i og auka lÝkurnar ß ■vÝ a­ Ů˙saldarmarkmi­unum ver­i nß­.   
 
 
 
 
accraGerist ßskrifendur!  
VeftÝmarit um ■rˇunarmßl er gefi­ ˙t af Ůrˇunarsamvinnustofnun ═slands. Ritinu er Štla­ a­ glŠ­a umrŠ­u um ■rˇunarmßl og gefa ßhugas÷mum kost ß a­ fylgjast me­ ■vi sem hŠst ber hverju sinni. Efni veftÝmaritsins ■arf ekki endilega a­ endurspegla stefnu Ůrˇunarsamvinnustofnunar. Ůeir sem vilja afskrß sig af netfangalista eru vinsamlegast be­nir um a­ senda bei­ni til okkar ß netfangi­ iceida@iceida.is.   
 
Skrßi­ ykkur Ý ßskrift ß heimasÝ­unni, www.iceida.is - kostar ekki krˇnu!              
 
Bestu kve­jur ┌tgßfu- og kynningardeild ŮSS═